DIE TÜDELBAND KLÖNSCHNACKT

En harde Nööt, dat is en Opgaav, de nich licht to berieten is.

Dor fangst nich hüüt mit an un höllst al morgen wedder op.

Denn dat bruukt Sinn un Verstand, dat bruukt Kennen un Könen

un dat gifft een, de dat kann. Se kann schnacken, se kann klönen.

Se hett allerhand beleevt, en grote Hart un wat in’n Kopp.

En harde Nööt, dat is en Opgaav, de nich licht to berieten is.

Man wenn dat jemand kann, denn is Oma unse Mann.

En harde Nööt, dat is en Opgaav, de nich licht to berieten is.

Dor muttst du weten, wo Gefohren droht un hellhörig ween.

Denn dat bruukt Vörsicht un Acht, dat bruukt Kraft un Kuraasch 

un dat gifft een, de dat hett. Se hett Drift, kümmt se in Raasch.

Se hett engelsche Geduld, bringt dat Licht in’t Dörcheneen.

En harde Nööt, dat is en Opgaav, de nich licht to berieten is.

Man wenn dat jemand kann, denn is Oma unse Mann.

Du fürchtest düt, maakst di enen Kopp üm dat,

plaanst bannig veel, allens för de Katt.

Meest kümmt dat anners as du dinken deist,

worüm du mit dat Dinken blots dien Tiet verkleist.

So un so kannst du se nich tofatenkriegen, 

un so kaamt Utsicht, Bang un Plaag to’n Swiegen.

Seker kannst du höpen, lachen, Leder singen.

Dat Füer brennt un de Flammen warrt verslingen.

Maak allens denn so, as du dat würklich wullt,

maak dat glücklich! hartlich! leeflich! göttlich! 

Ik heff keen Bild 

dorvun! Geföhl is allens;

Tokumst is Schall un Rook.

Hooch steiht de Sünn an’n kloren Heven,

hett sachtens wedder Kraft.

De Wischen warrt nu gröön, dat Leven 

kümmt torüch in’n Drafft.

Eerst sünd de Bööm noch kahl, doch stüttig 

kümmt ok de Woold in Gang.

De Blomen wasst, kiekt rut un wiest sik,

Straat un Weg henlang.

Jüst so vergnöögt klingt Vagelleder,

kümmt Regen swind torüch.

Un sülvst de Snee wiest siene Kleder,

in dat Fröhjohrslücht.

Doch as de Hasen op de Feller, 

vull Freud un niege Drift,

so föhl ok ik noch veel reeller,

wat dat Leven gifft.

Vun elkeen Plant, vun jedet Blöömken

warrt Farvenklang Gedicht,

wenn Tulp un Oosterlill ehr Töönken

singt: Vergittminich.

Teemlich liesen warrt diskereert över dat Mitmaken bi de Football-WM, de in düt Johr in de USA, Kanada un Mexiko stattfinnen schall. Dat Vörgehen vun de Trump-Administratschoon gegen de Innwannerten, de Angreep op demokraatsche Strukturen un de Intransparenz üm den överbasigen Sexhannel- un Missbruukschandal schreet dorgegen to’n Himmel.

1936 hebbt de Olympschen Spelen in Berlin stattfunnen. Tovör harrn sünnerlich de USA Bedenken vunwegen de Missachten vun Minschenrechten in’t Düütsche Riek. Se överleggen, de Veranstalten demonstrativ to boykotteren. Dat hebbt se denn aver doch nich maakt un Hitler kreeg de Gelegenheit, en grote Schauspeel för de Weltapentlichkeit to inszeneren. Sogor diverse Jazz-Orchester treden op. Dor hett sik woll ok de Swing-Jöögd in Hamborg orntlich freit. Mit lange Hoor, wiede Büxen un Regenschirms weren se an’t Danzen un föhlen sik dorbi free. Nau dat hebbt de Natschonalsotschalisten as’n Bedrohen vun de regelte Ornen ansehn. Blots een Johr na de Spelen hebbt se Swing-Danz Verbotten anornt. 1940 geev dat’n grote Razzia bi’n Veranstalten in’t Hamborger Curio-Huus un later de Fastnahm vun över 300 mehrst Minnerjöhrige ut de Swing-Jöögd. Vele sünd denn in Konzentratschoonslagers inwiest worrn.

Vun en Boykott sünd wi woll ok hüüt wiet af, man de Rhythmus vun’n Jazz-Standard „Goody Goody“ swingt in mien Ohr, wenn ik an dat WM-Endspeel in New Jersey denken do...

Still. Een schnackt nich mehr. Ut'nanner gaht de Menen.

Keen Reden samts Bescheden vull vun Drohungen.

Bi Nacht huult de Sirenen.

Gas un Rook brennt groff in hunnertdusend Lungen.

Kröcheln - Ropen - Knall - 'n dumpe Inslag -

'n asige Echo - Detonatschonen - Schree'eree -

Sirenen - Fleiten - Snirren - Middag.

Füergnistern - Düsenflegers - Verflöken - Plackeree.

Keen Gott noch Düvel treckt rein fröhlich in dat Feld.

Desterwegen warrt vun grote Löhn de Lögen fix glöövt un flink vertellt.

En düüstere Gewidder liggt över disse Jöögd.

De Wedderhall vun all dat Lieden, vun dutzwies Donnerslääg,

is jümmerfoort to hören un wiest in’n Bestfall Weeg 

hen na en Tokunft, de wat döggt.

Nu sünd de Rummel un de Besinnlichkeit vun de Wiehnachtsdaag al wedder vörbi. So ganz suutje löppt dat niege Johr an. Un ok wenn ik mi orntlich över Snee an Wiehnachten freien wöör, dor haap ik doch jümmers, dat de Snee oplaatst to Niejohr wedder weg is. Anners gifft dat de slimmste Pamp an Böller- un Raketenmüll. Allens opweekt, reinweg Matsch. Witt is de Kraam denn jo lang nich mehr. Un sünnerlich an de eersten Daag vun’t Johr frei ik mi, meist mehr noch as vörher op’n Wiehnachtsmann, nu also op de Lüüd vun de Stadtreinigen. Ik glööv ok, dat dat vele Kinner nipp un nau so geiht. De grote Wagen vun de stäädsche Schierholeree föhrt langsam, dor kannst eerstmal ganz in Roh kieken. Allens lücht heel un deel orangsch un de Lüüd fohrt achtern mit. Jumpt rop, jumpt wedder dal, jumpt wedder rop. Denn winkt se de Kinners vergnöögt to un sorgt blangenbi ok noch dorför, dat all de grote Swienkraam op de Straten, teihndusende Dannenbööm un leddige Buddels, sachts wedder verswinnen doot. Dank ok, dink ik so bi mi. Un as de grote Wagen in mien Straat inböögt, dor fang ik mitmal an to winken.

Wat is dat för’n Geföhl, dat wasst un sik will breden

sachts in mien Lief henlang an Nervensträng un Grütt?

Fallt Bläder vun de Bööm, begünnt dat al, ganz lütt,

warrt denn bilütten Drang. Lett sik swoor ünnerscheden

vun Neeschier un Vertroen. Un liekers is dat anners,

dreiht Stück för Stück de Welt ehr Luden weer torüch.

In jedet Wesen glimmt en fipsigklene Lücht.

De Winternacht schient hell. Dor sitten se binanner.

De Disch is prächtig deckt un Ruum is överall.

En Leed klingt dör de Stuuv, Geschichten dör den Stall.

För Minsch un Deerten gifft’ veel mehr as noog to eten.

Wat dat bedüden deit, is nich snell klooktokriegen.

Dat ielige Geföhl kümmt langsam ganz to’n Swiegen.

Kannst Freden un ok Roh an’t Enn vun’t Johr geneten.

Dat gifft graad’n Social Media Trend, de is nich gefährlich, noch is he düer. Dor maakt junge Lüüd en Oort un en Tiet af, üm tosamen Pudding to eten - mit Gavels. In’n Supermarkt staht se för dat huushoge Regal mit Joghurt, Suermelk un Pudding. Grießpudding, Wabbelpudding, Schokoladenpudding oder Vanilje, egens is dat schietegal. Man ’keen de Wohl hett, hett de Quaal. Un denn gaht se eenmal üm’n Pudding, buten in de reale Welt, üm mitnanner to eten. Picknick mit Pudding. Lütt beten snaacksch is dat woll. Togliek kann dat in disse Tiden rein gor nich schaden, wenn sik Minschen drepen, üm wat tosamen to maken un dorbi ok noch Spaaß to hebben. Dordörch kunn dat en Geföhl vun Gemeenschop geven, wat in de verleden Johren to kott kamen is. Womööglich kaamt bi disse Drepen sogor Fründschoppen in Gang. Dat is denn de wohrhaftige Puddingproov. Op Engelsch seggt se: The proof of the pudding is in the eating. Proberen geiht över studeren. Un dor kannst seggen, wat du wullt. Pudding mit Gavels to eten is förwiss nich so sinnlos as de Versöök, en Pudding an de Wand to nageln.

Wat blöht de Wisch in Farven,

de nüms ümfaten kann.

Dat Loof vun Böken, Barken

suust dal op disset Land.

En stüttige Bewegen,

en Wannel un Vergahn,

jüst so is disset Leven.

Nix warrt alltiet bestahn.

Ehr dat se wedder opblöht,

de Planten un de Bööm,

warrt allens still un ööd.

Man deep ünner de Deek

vun Bodden, Eer un Snee

liggt niege Saatkoorns week.

Minsch un Maschien. Ik glööv, een kann dor ahn Twiefel vun en Langtiet-Verbinnen schnacken. In’t ole Grekenland, dor hebbt se de Maschien stüttig an’t Theater bruukt. Sotoseggen as’n Kraan för dat Opdükern vun en Gottheit. Wenn dat in de Tragödie en Konflikt geven dee, un de Minschen weren nich in de Laag, dat Problem to lösen, denn steeg unversehns de Deus ex Machina op: de Gott ut de Maschien. Later, mit de Industrialiseren, keem de Maschien fix rin in’n Arbeitsalldag vun vele Lüüd: hett Arbeitsstellen nahmen, hett Arbeitsstellen schapen. De Fraag domals: Wat is de Arbeitskraft vun en Minsch weert? 

Hüüt is de Verbinnen vun Minsch un Maschien inniger worrn. De Digitaliseren löppt, niege Technologien traineert dat Deep Learning un Smartphones hebbt seker as man wat en Platz an uns Lief - in de Tasch, in de Büx, in uns Bett. Wenn wi nich mehr wiederweten un nich in de Laag sünd, dat Problem to lösen, denn gifft dat jo ChatGPT, uns Deus ex Machina. De Fraag hüüt: Wokeen hett an’t Enn de Kontroll un wat maakt uns egentlich minschlich?

1. Kennt ji al dat niege Leed, niege Leed, niege Leed,

wat de ganze Haven weet, vun uns Kaptein sien Floh?

2. Is dat Loggbook vull vun Smeer, vull vun Smeer, vull vun Smeer,

weer dat grootmödig Pläseer vun uns Kaptein sien Floh.

3. Mutt de Schipper sik verhalen, sik verhalen, sik verhalen,

dörvt de Maaten dat betahlen bi uns Kaptein sien Floh.

Sing man to, sing man to, vun uns Kaptein sien Floh, jo, jo.

Sing man to, sing man to, vun uns Kaptein sien Floh!

4. Kümmt de Zirkus in de Stadt, in de Stadt, in de Stadt, 

warrt ok de Familje satt vun uns Kaptein sien Floh.

5. Geiht intwei de Kohverstand, Kohverstand, Kohverstand, 

denn haal di fix Tüdelband vun uns Kaptein sien Floh.

6. Ehr dat wedder Land in Sicht, Land in Sicht, Land in Sicht

kriggt een eerstmal Ünnerricht vun uns Kaptein sien Floh.

Sing man to, sing man to, vun uns Kaptein sien Floh, jo, jo.

Sing man to, sing man to, vun uns Kaptein sien Floh!

7. Du schasst leven in den Dag, in den Dag, in den Dag,

sünst gifft dat’n Suupgelag vun uns Kaptein sien Floh.

8. Wenn de Köter rascher bellt, rascher bellt, rascher bellt, 

hest du noch nich noog vertellt vun uns Kaptein sien Floh.

9. Geiht dat los op Kaperfohrt, Kaperfohrt, Kaperfohrt,

is dat wiss de leefste Sport vun uns Kaptein sien Floh.

Sing man to, sing man to, vun uns Kaptein sien Floh, jo, jo.

Sing man to, sing man to, vun uns Kaptein sien Floh!

10. Vun den Kopp bit to dat Reev, to dat Reev, to dat Reev

gifft dat Teken vun de Leev vun uns Kaptein sien Floh.

11. Dreiht de Kompass sik in’n Krink, sik in’n Krink, sik in’n Krink, 

kümmt de niege Kurs ganz flink vun uns Kaptein sien Floh.

12. Is dat Schipp an’t Ünnergahn, Ünnergahn, Ünnergahn,

rennt de Rotten över’n Kahn vun uns Kaptein sien Floh.

Sing man to, sing man to, vun uns Kaptein sien Floh, jo, jo.

Sing man to, sing man to, vun uns Kaptein sien Floh!

Kennst du dat Kinnerbook „Oh, wat scheun is Panama“ vun Janosch? Dor maakt sik de lütte Boor torecht, üm mit sien Fründ, de lütte Tiger, tosamen na Panama to reisen. Wenn ik an disse Geschicht dink, denn krieg ik ok Lust op so’n Aventüer. De lütte Tiger un de lütte Boor leevt al lang tosamen in’n lütt Huus an’t Water. Se wüllt mitnanner na dat Land ut ehr Drööm gahn. Also eerstmal op’n Weg maken, dat heff ik mi nu vörnahmen. Un na en lütte Recherch’ bün ik op den Oostseeküstenradweg stött. De föhrt vun Flensborg ganz bit hen na Usedom. Över dusend Kilometer. Un nu warrt mi bi’n Gedank an över dusend Kilometer op’t Fohrrad doch’n beten anners, segg ik mal so. Ik besinn mi rasch op den schöönsten Schnack ut dat Kinnerbook: „Wenn du een Fründ:sche hest, denn bruukst du vör nix bang sien.“ To’n Glück mutt een jo ok nich den ganzen Oostseeküstenradweg op een Slag wuppen. Denn kann dat also losgahn op’n Törn. Villicht vun Flensborg na Kiel oder blots an de Slie henlang oder een Dag so ganz kommodig in de Bucht vun Eckernföör. So oder so, dat gifft veel to sehn un to beleven rundümto. Dat langt för een Utfloog un ok för een Reis. Achteran geiht dat wedder na Huus. Dor warrt di kloor, dat du al de ganze Tiet in’t Droomland leevt hest un dat du dat blots noch nich wusst. Oh, wat scheun…

Ehr dat ik an’n Morgen keen Pott Koffie harr, dor bruukst du gor nich eerst versöken, mit mi to schnacken. Dat Mahlen, de Röök un denn de Smack, reinweg een Geneet. Also nich lang schnacken… „Swiegt stille, sabbelt nich“, dat hett sik ok Johann Sebastian Bach dacht, as he so üm 1734 de Musik schreven harr, de later as Kaffeekantate bekannt wörr. De eersten Koffiehüüs sünd in Düütschland na Vörbild ut London boot worrn. Un dorüm hebbt se domals ok hier Coffee seggt. Eerst later kunn sik dat franzöösche Café dörchsetten. Op Plattdüütsch schnackt wi avers ok hüüt noch vun Koffie. Jo, mit dat Koffein kumm ik so bilütten in’t Sabbeln… Also torüch to Bach sien Kaffeekantate: De Vadder, Herr Schlendrian, will sien Dochter vun ehr exzessiven Koffiekonsum afbringen - mit Drohen un Schimpen. Toletzt versprickt he ehr sogor, dat se heiraden dörv, wenn se man blots dat Koffiedrinken naleet. Dochter Liesgen, plietsche Deern, funn de Idee vun’t Heiraden twoors ganz goot, doch wull se blots een Keerl akzepteren, de ehr ok in de Eh to jede Tiet dat Koffiedrinken tosteiht. Dorop bruuk ehr Vadder sachts een dubbelten Espresso.

Wenn ik mal eenes Daags de Daag nich mehr kann tellen,

de ik beleevt mit Freud, Pläseer un Lacheree,

de mi hebbt bröcht dorhen, an jenne Oort un Stee,

wat maak ik denn mit mi? Vergeten kümmt in Wellen.

So as de Brannen bruust, so as de Wöör verklingen,

nimmt Stünn üm Stünn de Maand mien Hart de bittre Küll.

Mien Leven weer en Fest, man wat ik seggen will,

liggt jichtenswo in’n Daak. De Nevel fallt op Dingen.

Mi dücht, hier bün ik ween. Ik meen, hier weer mal ik.

Wull grote Saken doon. Gedanken sünd as Slick.

So swoor is jede Schritt, in’n Slamm un in Moratzen.

Wat heff ik glieks noch seggt? Wat weer denn dor man even?

Wokeen büst du? Büst du en Deel vun mien Beleven?

De gode Afsicht sinkt, de Dood driggt gruulich Fratzen.

Wat weer dat wedder för’n lange Winter. Un dat weer jo nich mal övermaten düüster. Man ik kenn middewiel mehr Nuancen vun grau as de Katalog vun Schöner Wahnen: hellgrau, aschgrau, middelgrau, schevergrau, betongrau, muusgrau, düüstergrau… Grau in grau, dor steiht mi nu gor nich mehr de Sinn na. Un dorüm frei ik mi ok jüst so as vele anner Lüüd bannig op de iersten warmen Daag in’t Fröhjohr. Tomeest fallt disse Daag op de Tiet so üm Oostern rüm. An’n Avend brennt hier un dor de Oosterfüer as’n Symbol för Licht un’t Wedderopstahn. Dat is’n Traditschoon, de junge un ole Minschen tosamenbringt för’n geselligen Avend. En Beleevnis, dat de Lüüd in de Region mitnanner verbinnen kann. Gemeensam an’t Füer sitten, wat eten un drinken, mitnanner schnacken un de Warms geneten. Un denn kannst du se ok wedder sehn, all de Farven in de Flammen. Mehr root un oranj, mehr geel un blau as in jeden Katalog op disse Eer.

Nu man rin in de Plünnen, denn för jeed Wedder gifft dat ok de passliche Kledaasch. In’n Rüchsack blots’n Buddel vull Water, twee Äppel un en Botterbroot mit Kees. Prächtig Proviant för’n Bummel an de frische Luft. Dat mutt jo nich glieks en över de Maten grote Wannertour warrn över mehre Daag oder gor Weken… So’n schöne Spazeergang de Küst henlang oder an’t Över vun de Elv, dörch’n Woold oder in de Heid, so’n richtige lütte Aventüer. Jichtenswo langswannern, in Roh de Landschop, de Planten un de Deerten ankieken. De gröttste Spaaß is kloor, so’n Törn in en lütte Grupp to maken. Denn ünnerwegens gifft’ jo nich blots veel to sehn, sünnern ok orrig Tiet to’n Schnacken. Wat’n Utblick! Un dat kost todem rein gor nix bet op en lütt beten Överwinnen, denn de Swienhund bellt un wiest sien Tähn. Ik smiet em en ole Wannerstock hen. Denn vun Belang is blots, vör allens eerstmal in Gang to kamen. Mi nich to rögen, dat kann ik later ok noch lang noog.

Dor is bannig wat los. Dat Gebeet warrt afsparrt, de Boflach vörbereedt. Hier blinkt en Warnteken, dor warrt en Schild opstellt. Liekso is dast graad ok in’n Wahlkamp. Op de Bostell warrt toneegst de Infrastruktur inricht. Ahn so’n Ünnerbo löppt nix. Also gifft dat’n Wahlbescheed, Breefwahlünnerlagen un de Söök na Hölpslüüd för’t Dörchföhren un to’n Uttellen vun de Stimmen. Nu köönt de Boarbeiden losgahn. Toeerst bruukt wi’n Fundament. Dorop köönt wi boen. Uns Grundlaag sünd de Minschenrechten un fre’e Wahlen. Denn geiht dat wieder mit dat Boen vun Wänn. De bruukt wi nich, üm Minschen utenanner to bringen, sünnern üm Rüüm to maken för Partizipatschoon. Dormit nüms in’n Regen steiht, gifft dat kloor ok’n anstännige Konstruktschoon för’t Dack. Dat is uns Verfaten mit de demokraatschen Weerten Toleranz, Respekt un Streven na Gerechtigkeit. Bi all disse Vörgäng mööt wi de Versorgen dör Kavels un Rohren för Water un Stroom sekerstellen. Wi köönt dat ok Bildung un de Freeheit vun Ansichten un Medien nömen. De Koordinatschoon schull seker aflopen, dormit dat keen Unfall geven deit.

Dat geiht jo goot los. Mit dat niege Johr begünnt ok de Tiet, wo vele Lüüd versöken, jüm ehr gode Afsichten ümtosetten. Mehr Geld sporen, weniger Snellkost eten, mehr Sport drieven, weniger Stress un Överlast hebben, mehr Tiet mit de Familie un Fründ:schen verbringen, weniger Müll produzeren, mehr för de Ümwelt maken, weniger Alkohol drinken, mehr Böker lesen… De List is lang un klingen deit se wohrhaftig goot. Worüm is dat denn liekers faken so swoor, ok dorbi to blieven? Ik glööv, dat liggt an den groten Barg an Afsichten. Över so’n Barg kannst du even nich so eenfach röverkieken, kannst dat nich allens översehn. Anners weer dat mit so’n ganz lüttje Hupen, so’n Klacken ut een Saak oder twee. Nu heff ik mien Besluss al faten: In dit Johr warr ik en poor weniger Franzbrötchen eten. Man wenn ik’n hanseaatschen Jieper dorop heff, denn pees ik flink un fix, gau as de Blitz, hen na de Bäckeree. Un dat warr ik ganz seker nich alleen doon, sünnern glieks tosamen mit de hele Bagaasch. Kaff un Koken, Sport, Schnack un Kaneel. Wat bruukt een mehr? Dat is doch veel.

Pott Kaffe Nummer twee steiht vör mi op’n Disch. Un noch jümmers weet ik nich, wo ik sachts anfangen schull. Dat is eenfach keen eenfache Thema, üm en eenfache Geschicht to vertellen. Dat Leven kann hart ween un dat Leven op de Straat, dat is steenhart. Doran gifft dat keen Twiefel. Över 32.000 Minschen hebbt keen egen Wahnung - un dat blots in Hamborg. Man wenn dat geiht, denn blennt vele vun uns ut, dat disse Lüüd in uns rieke Stadt keen Dack över’n Kopp hebben. Un nau dor liggt dat Problem. 

Wenn du nich weetst, wo du hengahn kannst oder wo du wat to eten kriggst. Wenn du nich weetst, wo du di enigermaten seker föhlen un slapen kannst. Denn is dat is licht to, dat du di alleen föhlen deist. Dor kann en fründliche Gesicht un en MOIN ’n groten Ünnerscheed maken. Denn en MOIN kannste nich monologiseren. Dor is de anner Minsch op een Mal nich mehr unsichtbor. Un nu endlich warrt mi sülvst ok kloor, wat ik de hele Tiet söcht harr: An’n Anfang steiht dat MOIN.

Uns Navers sünd jüst op’n Hund kamen. 

In de Fröh, dor trappt se de Trepp rünner. 

En Schietgang an’n Morgen verdrifft Kummer un Sorgen.

Achteran kredenzeert se em heel wat Besünners,

denn Fröhstück an’n Disch, dat gifft’ nu tosamen.

Dor lickt dat un slickt dat, dor sapst dat un smatzt dat.

Du warrst baff un baffer, dat maakt allens de Klaffer.

An’n Namiddag geiht’ wedder rut op de Straat 

mit welk Resultaat? De Lien warrt straffer bit hen na den Plaffer.

Un uns Navers dücht langsam, dat warrt taff un taffer,

dat Tempo to finnen, wat för se all passlich weer.

Een Swienhund de Minsch, Energie hett dat Deer.

An’n Avend, dor nümmt he de Küssen utnanner

un uns Navers flücht mööd ut dat grote Dörnanner.

Se kunnen noch nix seggen, dor poltert dat düchtig günt in ehr Köök.

Tja, süüfzt se, dat weer mal tominnst’n Versöök. 

So warrt wi woll noch all verrückt. Un se dreiht wedder üm 

un se kiekt sik dat an, denn dat weer ehr Fund:

Dor seet he binnen, so middenmang in de Pann,

de Klaffer, de Kläffer, de Plaffer, de Pleffer, 

de Pliffer, de Jiffer, de Köter, de Hund.

Bunte Bläder, düüsterroot, hellgröön un oranj. In’n Harvst ännert sik de Natur un du kannst ehr dorbi tokieken. Vele Vagels treckt dat na’n Süden hen. Vele Lüüd treckt dat na buten, üm de letzten milden Daag vör’n Winter to beleven. Ok ik nehm mi geern en lütte Uttiet in de Natur, üm den Kopp wedder free to kriegen. Dat hölpt ok de Kreativität. Bewusst un vull Geneet spazeren gahn, sik de Been verpedden un jeden Lüttkraam marken. Wo föhlt sik de Bodden an? Woans rüükt dat? Wat kann ik allens hören? In keen anner Johrstiet lücht allens in so güllen Licht. In dat mannichfarvige Harvstloof liggt de eersten Kastanjen. Wenn ik denn mit fürige Wangen un’n kole Nees torüch in de warme Stuuv kamen do, gifft dat glieks en Tass Tee. 

Sünd de Harvstdaag dorgegen düüster, natt un smuddelig, denn maak ik dat so as de Swienegel. Ganz ahn’n slechte Geweten bliev ik eenfach binnen un sett keen Foot vör de Döör. Ik rull mi slichtweg in, üm goot dörch de lusig kole Tiet to kamen. Dorbi hölpt ok anstännig Foder, dicke Wullsocken un dat een oder anner gode Book. Ganz un gor kommodig, düssen Harvst.

Dat Reh is nich de Fruu vun’n Hirsch,

Fruu Reh, de nöömt sik Rick.

Se is in enen Törn op de Pirsch

na Gräser, Koorn un junge Bööm,

alleen dör Woold un Knick,

dat sik mitünner, af un an,

de Jägerslüüd verschrickt.

De Hirsch dorgegen nümmt sik Tiet

för’n Klan un dat Sotschale.

Denn wenn dat noog to freten gifft,

keen Boor, keen Wulf, keen Luchs in Sicht,

keen Uhu un keen Steenaadler 

jieperich vun baven stiert, 

denn tollt dat Rudel sacht un sinnig

jede Nacht un jeden Dag.

In jichtenseen Büro is mi nülich en gele Kleevzeddel in’t Oog fullen: Nich de Tiet managen, sünnern de Energie! Na, dat is doch mal’n Plaan. Den egen Energiehuusholt in den Blick to nehmen. Wo kannst du niege Energie tanken? Wat deit di goot? Un dor fallt mi op, dat teemlich veel, wat mi in’n Sinn kamen deit, mit Wind to doon hett. Jüst vör’n poor Daag heff ik mi en ole Windmöhl ankeken. Wat’n schöne Bowark! Man schaad, dat middewiel veel an mechaansch Energie aflööst worr dörch elektrisch Energie. Dorför warrt tominnst ok  jümmer mehr Windrööd bruukt. Blots dat behaaglich Geföhl, so as bi’n Anblick vun en ole Koornmöhl will bi mi nich opkamen, wenn ik’n Windrad seh. Wohrschienlich sünd de Windrööd eenfach veel to funktschonal boot für mien romantsch ästhetsch Wohrnehmen. Jüst so is dat ok mit de Schipperee. De olen Segelschepen sünd jo sotoseggen de Windmöhlen vun de See. Villicht liggt de Tokunft vun de Energie in de Kombinatschoon ut Funktschonalität un Ästhetik. Ik föhl den Wind in’n Rüch un mutt’n beten grienen. Morgen bummel ik mi den Schnack över mien Schrievdisch: Nich de Tiet managen, sünnern de Energie! 

Wat för’n Thema döggt för en Klönschnack beter as dat Wedder? Ganz egal, wat dat hitt, natt, püüsterig oder köhl is, dat Wedder is jümmers en gode Inhoolt för’n Gesprääk. Dor kannst du eenfach mit anfangen un anner Lüüd ok nich so snell op de Fööt pedden. Konflikten gifft dat bi’n Schnack över dat Wedder wiss lang nich so oft as bi’n Schnack över de Politik. Avers dat gifft liekwoll sogor bi’t Wedder en goot bekannte Missverstahn un dat is dat Spreekwoort „Wenn du nicht aufisst, gibt es morgen schlechtes Wetter.“ Denn disse Schnack weer an un för sik op Plattdüütsch. Un dor heet dat: „Eet dien Töller leddig, sünst gifft dat morgen den Schiet wedder.“ Sonst gibt es die Reste also morgen wieder. Dat maakt ok glieks veel mehr Sinn. Anners mutten jo all Fachlüüd för Weddervörutsagen weten, wat ik nu graad’n lütte oder’n grote Smacht harr…

De Wahlkamp för de Europawahl is in Gang kamen. Bi’t Ophangen vun Plakaten un an de Infostänn vun de Parteien is de Toon ruger worrn. Dat Bedrohen, dat Beschimpen un ok de Insatt vun Gewalt warrt systemaatsch gegen Politiker:schen insett, üm se Bang to maken. Wokeen laten nächtliche Anrööp, Smerereen an’t Auto oder een Moorddrohen in’n Breefkasten koolt? Vele hebbt ehr Ämter as Konsequenz al opgeven. Se föhlt sik vun de Sellschop alleen laten un föddert sünnerlich Solidorität in. De Demokratie dörv sik nich ünnergraven laten dörch Lüüd, de praat sünd, Gewalt to bruken. De Rechtsstaat un de Allgemeenheit schullen kloor un mit Mumm gegen Haat un Hisseree vörgahn. Togliek is dat an de Tiet, dat sik de Politik op ehr Opgaav besinnen deit, demokraatsch Hanneln to lehren un’n Vörbild to sien in hitte polietsche Debatten. Gesprääk un Uttuusch mit Respekt, dat is plietsch. Denn dat plattdüütsche Woort plietsch kümmt jo vun polietsch. De Diskuschonen den Inhoolt na eernst nehmen un de polietsche Debatte ok’n beten sportlich sehn. Denn Gegenwind formt den Charakter. Un de Toon maakt de Musik.

Quo vadis, Europa, wo geihst du hen? Wohen schall dat noch gahn mit di? Noog grote Rutfödderns gifft dat. Man to, Europa! Na fief Johren is dat nu wedder so wiet. Anfang Juni, dor wählt de Börger:schen vun de Europääsch Union en niege Parlament. Je mehr Minschen wählen gaht, ümso beter. Denn Demokratie verstaht sik nich vun sülven. Wi mööt dor all jümmer wedder för instahn un uns fragen: In wat för’n Europa wüllt wi tosamen leven? Wo süht dat konkret ut mit dat, wat wi deelt an Kultur, an Weerten, an Wollstand, Freeheit, Sekerheit un Freden? Gemeensam köönt wi bi de Europawahl dörch dat Afgeven vun uns Stimmen den Kurs setten för de Tokunft vun de Europääsch Union. Un dat schullen wi allemal ok maken. Woans warrt dat wiedergahn mit di, Europa? Dat warrt sik denn achteran wiesen.

Dor fohr vun Hamborg mal so’n olen Kassen… 

Wo heet he noch? Ik weet’t nich mehr. 

Stunn an de Elv, see: Hooch de Tassen!

Op dat vun em ik nix mehr höör.

Bi Dag, dor kunn dat weihn un blasen,

dat scheer de Schickeria nich.

So lang se supen kann un asen,

is jede Töörn blots so’n Gedicht.

Un liggt Hammonia grau in’n Noorden,

vergnöögt een sik sachts annerswo.

De Sünnschien breekt weer all Rekorden.

Dat maakt de Droomschippgäst denn froh.

Dat Personal is böös an’t Schuften,

man vun en Minnstlohn kene Spoor.

Acht Maanden dreegt de Lüüd ehr Kluften,

mit leddig Taschen geiht’t vun Boord.

An Deck drippt sik de feine Sellschop,

schnackt över dit un över dat.

De Aperol stiggt in den Kribbkopp,

tominnst gifft hier noch Drinken satt.

Jedoch so recht bi Licht bekeeken,

dor is so’n Krüüzfohrt gor nich slecht.

Eerst achteran kümmt denn de Reken,

bit dorhen kümmt een goot torecht.

Egendoom, Egendoom, 

Egendoom maakt di nich riek.

Egendoom is nich as Hamborg,

Egendoom geiht övern’n Diek.

„Gifft dat in’n Mart veel to veel Regen, 

bringt de Oorn blots wenig Segen.“,

dat is so’n ole Buernschnack.

Wat is to veel? Wat is to wenig? 

Staht wi mit Sack un Pack dor buten op’n Acker, 

so warrt uns kloor, so pladdernatt,

wi sünd uns enig över’t Ungemack,

dat is förwohr nich eenfach to bestimmen.

Wi mööt uns heel un deel besinnen

op Kennen un Könen, op goden Raat.

Een seggt: „Twölf gode Daag, de mutt he hebben,

de Nummer dree in’t Johr, de Mart.“

De anner seggt: „De Oorn warrt groot,

wenn blots de Sünn schient un he koolt 

blifft. In de Küll, de Mart bit to’n April.“

De Mai dorgegen schall warm warrn un schöön,

wenn doch in’n Mart veel Weihen un Böen.

So hoolt wi dörch in’t Stormgebruus.

Un sleppt uns kladdernatt na Huus.

Al morgen kreiht keen Hahn dorna.

Blots de Spatz piept flink vun’t Dack: 

De Wind kümmt hüüt ut Noord, ganz groff!

Dat Leven is keen Ponyhoff.

Wokeen besinnt sik nich geern op de Liefgerichten ut de Kinnertiet? Op een Slag is de Smack wedder dor un all de Geschichten un Erinnerungen. De Köök is’n Ruum för de Gemeenschop. Rezepten warrt vun Generatschoon to Generatschoon wiedergeven. Togliek köönt wi jümmer wedder de Todaten nee kombineren un kreative Gerichten op’n Weg bringen. Dat is’n Kunstform, wenn du so wullt. Mit de grote Reeg an Kaakböker un all de Inspiratschoon ut’ Internet gifft’ middewiel för jeden Dag mehr Mööglichkeiten, as du in een Leven kaken un eten kannst. De Utwahl is denn ok al wedder’n schiere Kunst. Dat geiht jo even nich blots üm dat Tobereden vun Eten. Dat is blangenbi ok’n Utdruck vun Kultur un Traditschoon. Un de wasst stüttig wieder un verännert sik. Dor gellt dat, de passliche Balance to finnen twüschen ole Rezepten un niege Inflött. Tim Mälzer wörr wohrschienlich seggen: Wees nich bang! Du muttst mit Mumm dor ran un Spaaß hebben bi’t Experimenteren. Un ik wörr blots noch tofögen: Ümröhren un locker blieven. Dat is egentlich ganz so as bi’t Schrieven vun niege Songs. Du muttst di op dien egen Smack verlaten.

Alleen dat bunte Drieven un de persönliche Kuntakt twischen Kooplüüd un Kundschop, dat maakt den Besöök op’n Wekenmarkt ut. De Naverschop versorgt sik mit frische Produkten ut dat Ümland. Dor warrt nich blots fix inköfft. För’n Klönschnack blifft ok jümmers Tiet. Een kennt sik hier un de Wiesers vun de Klock dreiht sik langsamer, so schient dat. Op den plaasterten Grund drepen ünnerscheedliche Welten tosamen. Töörksche un araabsche Stänn kannst du middenmang twischen de Wagens vun ole Hamborger Buernfamilien finnen. All hebbt se rode un witte Striepens an de Achterwänn. De beschirmt, solang ik denken kann, de ganze Bagaasch vör Wind un Wedder. So’n Geföhl vun Fröher kümmt op. Gele Kisten vull Grööntüüch, gröne Kisten vull Aavt, Holtkisten vull Appels, Ammers mit Schnittblomen in all Grötten. Echt’n Geschenk. Man wat de Drift op’n Markt to gahn männichmal wat lütter maken deit, is de Ümstand, dat een för dat Geföhl vun Fröher in’n Groten un Ganzen ok bannig fröh opstahn mutt. Blots op de Reeperbahn kannst du de Tiet verbummeln. Denn dor gifft dat an’n Middeweken den Nachtmarkt. Un de geiht bit Klock teihn - an’n Avend.

Dat geiht üm Geld. De Dannenboom schall oprecht stahn, de Twiegen na all Richten gahn. ’N beten scheef, dat kannst jo överall kregen. För’n solide Exemplor, dor muttst du even mehr utgeven. Gifft veel to besörgen, bi A fangt dat an: vun Appel bit Zimt, vun Absinth bit Zitronen, vun Adventskalenner bit Zuckerbankett. Denn föhrst du mal los, smittst di rin in’t Getümmel, schall sik dat ok lohnen. Ik segg dat jo blots.

De Kooplüüd sünd plietsch: Se dreiht di allens an un se nehmt di op’t Koorn. Jüst de Dezember is de Maand vun ehr Oorn. Dorgegen muttst du swore Geschütten opfohren. Mit 08/15-Utreden büst du verloren. Se kreegt all Moneten, du sleppst all Paketen na Huus un dor töövt al de hele Bagaasch. De Ool:schen plaagt ehr Lieden, de Kinners sünd an’t Strieden. Man in’n Iever vun’t Gefecht hebbt se woll vergeten, de allerletzten Keksen ok noch optoeten. Du langst gau to un muttst di ümdreihen, üm se heemlich wegtoneihen. Du dreihst di also üm un di kümmt in den Sinn: Üm Freden to finnen un to Roh to kamen, schull een villicht mal an’t Afrüsten gahn.